|
Najczê¶ciej wykorzystywanymi materia³ami w przewodach g³o¶nikowych s± mied¼ oraz srebro. Ta pierwsza aby mieæ dobre w³a¶ciwo¶ci audio powinna siê odznaczaæ du¿± czysto¶ci±. Mo¿na wyró¿niæ przynajmniej kilka jej rodzajów:
Mied¼ 3N - o czysto¶ci 99,9 %. Jest to mied¼ o do¶æ du¿ym poziomie zanieczyszczeñ - 200-240 ppm (czê¶ci na milion). Stosuje siê j± czasami w najbardziej bud¿etowych systemach audio, ale ogólnie powinno siê jej unikaæ. Mied¼ 4N - o czysto¶ci 99,99 % tzn. beztlenowa (OFC - Oxygen Free Copper lub OFHC - Oxygen Free High Conductivity). Jest to najczê¶ciej u¿ywana mied¼ w konstrukcjach audio i mo¿na powiedzieæ ¿e punkt wyj¶cia do zastosowaæ audio. Poziom zanieczyszczeñ wynosi w tym przypadku ju¿ tylko 40-60 czê¶ci na milion.
Mied¼ LGC - mied¼ d³ugoziarnista lub LCC - d³ugokrystaliczna - okre¶lenia te specyfikuj± mied¼ OFC. LGC i LCC przewy¿sza jako¶ci± tradycyjn± mied¼ OFC.
Mied¼ OCC (Ohno Continous Casting) - technologia produkcji miedzi maj±ca na celu zmniejszenie ilo¶ci kryszta³ów w przewodniku.
Mied¼ 6N - o czysto¶ci 99,99997%. Zanieczyszczenia tutaj to tylko 20 czê¶ci na milion. Stosuje siê j± w bardziej zaawansowanych konstrukcjach.
Podczas zakupu przewodu nale¿y zwróciæ uwagê czy na pewno mamy do czynienia z miedzi± OFC. Czêsto niektórzy sprzedawcy oferuj± nam kabel z "miedzi OFC" o przekroju 1,5mm2 lub 2,5mm2 w bardzo atrakcyjnej cenie 2 czy 3 z³ /m – nie dajmy siê zwie¼æ pozorom – gdy zobaczymy tak± ofertê to na pewno nie bêdzie to OFC. Ceny przewodów z miedzi OFC zaczynaj± siê od ok. 4-5 z³ za 1,5mm i produkuj± je zawsze znani, markowi producenci.
Drugim materia³em czêsto stosowanym jest srebro. Niektóre firmy nie uwa¿aj± jednak srebra za odpowiedni przewodnik do zastosowaæ audio - przyk³adem jest np. firma XLO. Argumentuj± m.in. wiêkszym ni¿ w przypadku miedzi tzw. efektem naskórkowo¶ci. Inne firmy natomiast w najdro¿szych modelach przewodów stosuj± ten przewodnik z bardzo dobrymi rezultatami. W³a¶ciwo¶ci srebra to m.in. lepsze przewodnictwo (wy¿sze o 1% od miedzi) i mniejsza podatno¶æ na utlenianie. Nalot pojawiaj±cy siê czasami na srebrnych przedmiotach to nie tlenek a siarczan srebra (spowodowany zanieczyszczeniem powietrza) który jest dobrym przewodnikiem wiêc nie wp³ywa ujemnie na d¼wiêk. Srebro charakteryzuje siê lepszym przenoszeniem wy¿szych czêstotliwo¶ci - szybszy i czystszy sopran, ale z drugiej strony odchudzonym basem. Dlatego wiêkszo¶æ producentów stosuje najczê¶ciej mied¼ srebrzon± - która jest optymalnym rozwi±zaniem. Tak¿e tutaj spotyka siê ró¿ne czysto¶ci - w lepszej jako¶ci przewodach stosuje siê najczê¶ciej srebro 4N.
Dlaczego czysto¶æ miedzi ma tak du¿e znaczenie?
Sygna³ biegn±c przez przewodnik powinien napotykaæ na swojej drodze jak najmniej przeszkód. W przypadku miedzi o ma³ej czysto¶ci ilo¶æ zanieczyszczeñ które musi "omin±æ" jest du¿a, mo¿na powiedzieæ wtedy ¿e sygna³ ma do pokonania istny slalom. W oczyszczonej miedzi elektrony biegn± prosto do celu, dziêki czemu d¼wiêk nie zostaje zniekszta³cony. Istnieje jeszcze jeden argument. Zanieczyszczenia w miedzi to m.in. atomy tlenu. Powoduj± one utlenianie siê w skutek czego powstaje tlenek miedzi który jest du¿o s³abszym przewodnikiem ni¿ w³a¶ciwa mied¼. W ten sposób pogarsza siê przewodno¶æ co w sposób oczywisty wp³ywa negatywnie na d¼wiêk.
Izolatory
Na cenê kabli g³o¶nikowych wp³ywa jednak nie tylko zastosowany przewodnik ale równie¿ izolator. Najlepszym dielektrykiem jest powietrze, niestety nie wymy¶lono jeszcze przewodu który w ca³o¶ci by³by izolowany powietrzem. W drogich przewodach stosuje siê najczê¶ciej teflon którego tzn. sta³a dielektryczna jest prawie dwa razy wiêksza ni¿ powietrza, ale z drugiej strony dwa-cztery razy mniejsza od typowych izolatorów jak poliuretan czy PVC (polichlorek winylu).
Efekt naskórkowo¶ci
Efekt wynika z faktu, ¿e niskie czêstotliwo¶ci biegn± szybciej wewn±trz, a sygna³y o wy¿szych czêstotliwo¶ciach bardziej na powierzchni przewodnika. Powoduje to powstanie przesuniêcia fazowego spowodowanego zwiêkszon± rezystancj± kabla przy wiêkszych czêstotliwo¶ciach, co sprawia ¿e d¼wiêk jest nieuporz±dkowany i pozbawiony spójno¶ci. Próbuje siê z nim walczyæ stosuj±c du¿± ilo¶æ cienkich ¿y³ przewodz±cych. Nie mo¿na jednak przesadzaæ - czym cieñsza ¿y³a tym wiêksza rezystancja. Co wyró¿nia efekt naskórkowo¶ci - jest on mniejszy im mniejsza jest przewodno¶æ materia³u, lub inaczej - im wiêksza rezystancja przewodnika tym bardziej równomierny rozk³ad p³yn±cego w nim pr±du.
Geometria kabla
Za³o¿yciel jednej z najbardziej znanych na ¶wiecie firm zajmuj±cych siê produkcj± kabli dla przemys³u audio - Rey Kimber wyznaje zasadê, ¿e w przewodach audio ekran jest zbêdny a nawet wiêcej szkodzi ni¿ pomaga - zniekszta³caj±c sygna³. W swoich przewodach nie u¿ywa ekranów a zamiast tego odpowiednio dobiera geometriê przewodu oraz izolatory. Przewody Kimber-a s± w ten sposób bardzo ³atwo rozpoznawalne.
Jak przewód wybraæ?
Nale¿y zdaæ sobie sprawê, ¿e je¿eli nasz system audio nie jest tzw. d¼wiêkowo przezroczysty, neutralny (tak jak tory audio które notabene s± horrendalne drogie) nale¿y stosowaæ w nim kable które w jaki¶ sposób wp³ywaj±, ingeruj± w d¼wiêk. Dla przyk³adu - je¿eli w systemie którego u¿ywamy kolumny graj± do¶æ ostr± gór± a wzmacniacz na dodatek nie radzi sobie za dobrze z niskimi czêstotliwo¶ciami to d¼wiêk z takiego zestawu przy zastosowanie neutralnych przewodów przyprawi nas o ostry ból g³owy. Ratunku trzeba szukaæ w kablu z potê¿nym i najlepiej miêkkim basem który dodatkowo nie bêdzie podkre¶la³ góry a raczej wyg³adzi j±. Po takim zabiegu d¼wiêk powinien nabraæ bardziej przyjaznego dla ucha charakteru, a d³u¿sze s³uchanie nie powinno naraziæ nas na dodatkowe koszty wizyty u psychologa.
Mora³ z tego taki, ¿e u¿ywanie neutralnych przewodów w sprzêcie audio jest uzasadnione tylko wtedy gdy nasz system jest równie neutralny. Nie ka¿dy przewód jest dobry dla ka¿dego systemu, dlatego nale¿y indywidualnie dobieraæ go do ka¿dego systemu.
Czy kable lewej i prawej kolumny mog± by ró¿nej d³ugo¶ci?
Dobrze jest je¶li oba kana³y maj± tak± sam± d³ugo¶æ kabla – wtedy sygna³ ma do pokonania tak± sam± drogê – stereofonia bêdzie w tym przypadku najlepsza.
Czy d³ugo¶æ kabla wp³ywa na jako¶æ?
Tak, im krótszy kabel tym teoretycznie lepiej - ze wzglêdu na ni¿sz± rezystancjê, oraz indukcyjno¶æ i pojemno¶æ. W praktyce jednak trudno zauwa¿yæ ró¿nicê miêdzy przewodem ró¿ni±cymi siê 1m czy 2m.
Czy warto stosowaæ bi-wiring?
Je¶li zastosowane g³o¶niki ró¿ni± siê zasadniczo impedancj± to tak. Inaczej lepsze efekty uzyskamy ³±cz±c pojedynczym ale lepszym przewodem ca³y zestaw ni¿ podwójnym ale gorszym.
Inny sposób pod³±czenia subwoofera do kina domowego
<< Wstecz
|